vrijdag 30 september 2016

Waarom kinderen geen groente lusten en Seth Godin een marketing guru is.

Een goede vriend vertelde me een mooi verhaal. Waarom kinderen geen groente lusten. Kinderen hebben immers een hekel aan groente. Het waarom was even simpel als geloofwaardig. 

Het lichaam van een kind weet precies wat nodig is. Zoveel mogelijk bouwstoffen om te kunnen groeien. Snelle koolhydraten, suikers, mineralen die dingen. Dat niet alleen een kindermaag is relatief klein. Het gevolg is dat een maag zomaar vol zit met groente die minder geschikt is om snel te groeien. 

Het brein zou dus onbewust signalen afgeven waarop een kind zijn voedingskeuze baseert. Het klonk zo logisch dat ik me afvroeg waarom ik daar nog nooit eerder aan had gedacht. Het verhaal was zo aannemelijk dat ik niet gehinderd door enige feitenkennis het moeiteloos doorvertelde.

Ik moest er vanmorgen opnieuw aan denken toen ik een artikel las van Seth Godin op de The Drum.com een marketingblog met nogal wat bereik. De kop “Seth Godin discusses the death of one-size-fits-all marketing efforts” Kern van zijn betoog “When we think about great brands from the past 15 years, none of them were built for normal people and none of them were built with advertising,” De gedachte werd geïllustreerd met een paar voorbeelden zoals Chobani, Spanx en Airbnb.

Het concept dat een bepaalde vorm van marketing dood zou zijn wordt in het artikel niet door enig onderzoek geschraagd. Het idee leunt eigenlijk alleen op de selectieve waarneming van Godin. Alleen al in Nederland zijn meer da 850.000 bedrijven en hoeveel winstgevende merken die produceren is mij niet bekend. Daar heeft Godin overigens ook geen flauw idee van. Nu staat in datzelfde artikel dat Seth een marketing guru is met een grote schare fans dus wie ben ik om aan zo’n verhaal te twijfelen. Maar dat doe ik wel.

De parallel met het waarom kinderen geen groente lusten drong zich aan mij op. Niemand gaat dit verhaal controleren. Het is het knappe van een hele generatie door het internet aangedreven guru’s dat ze precies het sentiment aanvoelen. Dat ze precies aanvoelen wat wij willen dat waar zou kunnen zijn. Het is eigenlijk niet meer dan het continue bewerken van het sentiment van marketeers met onzin. Met een boodschap die je een goed gevoel geeft over datgene wat je bezig houdt.

Het is natuurlijk allemaal niet verboden maar als je het beleid afstemt op marketing guru’s die zomaar dingen roepen zonder dat ze door iemand gecontroleerd zijn kun je wel van een koude kermis thuiskomen.

donderdag 29 september 2016

95% van alle fysieke online retail aankopen wordt gedaan door 5% van de bevolking.

Volgens recent onderzoek van Worldpay, de wereldleider in betalingen, zijn Nederlandse supershoppers verantwoordelijk voor 95% van alle online aankopen van fysieke goederen in Nederland terwijl ze slechts 5% van de bevolking vertegenwoordigen.

Ronald Voorn attendeerde mij op dit onderzoek met deze toch wel opmerkelijke getallen waarvoor mijn dank. Die 5% komt overigens aardig overeen met het marktaandeel dat in handen was van de postorderaars. Belangrijker is het een doorkijkje naar het potentieel. 20 jaar internet zorgde ervoor dat nog steeds maar een relatief klein gedeelte van de bevolking verantwoordelijk is voor de online verkoop van alle fysieke spullen. 

Hoe waarschijnlijk is het dat deze harde kern de komende jaren snel doorgroeit naar 10 of 20 procent? Om de groeiprojecties van internetverkopen zoals je die overal kunt lezen waar te maken zullen er veel meer online kopers moeten toetreden want het vrij te besteden inkomen van deze vijf procent is niet van elastiek.

Alle pure online players vissen in diezelfde vijf procent vijver, dat zorgt voor problemen. 

De kopgroep van de Nederlandse pure players wordt gevormd door Bol, Coolblue en Wehkamp. Succesvolle partijen als het gaat om omzetgroei, maar de resultaten als het gaat om winstgevendheid zijn te mager om in de toekomst echt potten te kunnen breken. De afgelopen jaren waren ze misschien wel met name succesvol in het wegvagen van het marktaandeel van de postorderaars. 

De Nederlandse digitale vijver blijkt gewoon te klein en te weinig winstgevend voor pure online warenhuizen. Dat is overigens geen nieuws, het word al jaren geroepen maar verblind door het digitale nieuwe en de groeipercentages worden de feiten tot nu toe gewoon genegeerd.

Andere namen in de Twinkle top tien zijn internationale partijen of hebben winkels. Naar verwachting zal Amazon, na het succesvol innemen van de Duitse markt, de komende twee drie jaar de markt gaan leiden in Nederland. Online wordt het eerst Amazon en dan een lange tijd helemaal niets.

Amazon is beurslieveling en heeft toegang tot meer cash en meer inkoopkracht dan alle Nederlandse spelers bij elkaar. Zonder een klap aan marketingspanningen kwamen ze dit jaar met een omzet van 320 miljoen euro al met stip binnen op plaats vijf in de top Twinkle top tien. Het internet maakt toetreden tot markten buitengewoon simpel. 

Amazon is allang geen pure retailer meer maar heeft zijn tentakels uitgestrekt naar winstgevende activiteiten met diensten zoals hardware, de cloud en entertainment. Voor een dergelijke strategie is Nederland gewoon te klein. De Nederlandse vijver is klein en fijn voor spelers die een specifiek domein hebben. Daar wordt ook door een beperkt aantal spelers geld verdiend. 

De grote groei van online verkopen zal eerder op het conto komen van de natuurlijk digitale diensten zoals tickets, financiële diensten, verzekeringen en vakanties. Met een omzet die richting de vijf miljard loopt nu al goed is voor ongeveer de helft van alle Nederlandse online uitgaven. 

Omnichannel concepten zijn de toekomst voor de retail.

Afgelopen week werden we getrakteerd op cijfers van onderzoeksbureau GfK in opdracht van de Thuiswinkelmonitor. GfK becijferde een verband tussen het sluiten van winkels en de groei van webuitgaven. Zo schreef het NOS, “De winkelstraat loopt leeg de webwinkel profiteert”. Een bericht dat in sneltreinvaart over het internet vloog. De NOS, ons onafhankelijke overheid communicatiekanaal, was niet de enige, je kon het bericht eigenlijk in elke krant en elk blog teruglezen.

Ik probeer me op zo’n moment te verplaatsen in het hoofd van een winkellier. De winkelier in zijn winkel van steen waar nog steeds minimaal 90% van alle aankopen plaatsvinden. Die krijgt bij het lezen van dit soort berichten elke keer een klap in zijn nek. Die moet steeds maar weer lezen dat hij het verkeerd ziet, dat hij beter zijn deur kan sluiten. 


Op het internet wordt gevochten om aandacht. Het leidt tot een onafgebroken stroom aan gekleurde berichten en de achterliggende belangen zijn niet altijd even duidelijk. Naar wie moet je nu eigenlijk luisteren?

GfK splitst, waarschijnlijk in opdracht van de Thuiswinkel monitor, de belangenvereniging van webshops, de consumenten uitgaven in tweeën, in uitgaven aan producten en diensten. De definitie consument uitgaven op zichzelf wordt in Nederland natuurlijk wel steeds hachelijker met één miljoen ZZPers. Het is misschien een detail maar als je wilt meten of online transacties in termen van marktaandeel gelabeld kunnen worden als consumenten uitgaven of zakelijke transacties wel relevant. 


Van die 9.5 miljard gaat 5.1 miljard naar producten als fashion, speelgoed, electronica en telecom. De overige omzet 4.4 miljard gaat naar diensten. Zoals tickets van luchtvaartmaatschappijen, verzekeringen en vakanties, niet direct winkels zoals we dat in ons hoofd hebben. Laten we het simpel zeggen het failliet van V&D zal niet geleid hebben tot de online verkoop van meer vliegtickets, dat is wel wat de kopregel boven het bericht van de NOS suggereert.

Het onderzoek van GfK concludeert, er gaan winkels dicht en het aantal online transacties groeit één plus één is dus twee. Het aandeel online transacties groeit, dat is helder, maar is online winkelen de toekomst en kun je daarom maar beter je winkel dichtdoen?

Nagenoeg alle winkeliers zijn actief op het internet toch kwam het CBS pas vrij laat op het idee om daar ook eens naar te vragen. In 2015 verscheen de vraag voor het eerst op lijstje en wat bleek, crosschannel versloeg de pure players als het gaat om groei. Toch blijven de dieper liggende inzichten mistig. Voor een winkelier is oninteressant om omzet uit te splitsen naar kanaal. Daar komt bij dat het niet altijd goed herleidbaar is. Je hebt iets gezien in de winkel en besluit om het online te kopen, welk onderdeel legt dan het meeste gewicht in de schaal?

ABN AMRO deed er samen met CBW Mitex een onderzoek naar die kanalen. Een onderzoek dat begin dit jaar verscheen. Partijen kwamen tot het inzicht dat ongeveer 10% van de consumenten hun transacties volledig online doen. Transacties zijn alle transacties niet alleen een aankoop bij Zalando maar ook het afsluiten van een nieuwe verzekering bij direct writer FBTO. Ongeveer 55% koopt uitsluitend fysiek en iets meer dan 35% combineert online met offline. De onderzoekers verwachten dat juist dit bestanddeel de komende jaren boven de 50% uit zal stijgen.

Het bericht van de NOS rept met geen woord over deze ontwikkeling. De groei van het aantal online transacties waar GfK over rapporteert komt misschien wel voor het grootste deel op het conto van de 35% omni- of crosschannel transacties die inmiddels plaats vinden omdat de stenen winkels met vernieuwende concepten definitief een andere weg zijn ingeslagen. Tegen die achtergrond is de suggestie van GfK dat webwinkels profiteren van de leeglopende winkelstraat onzinnig te noemen. Sterker GfK heeft waarschijnlijk geen flauw idee in welke kassa die omzet werkelijk terecht is gekomen.

We worden steeds geconfronteerd met groeicijfers van webverkopen maar in werkelijkheid groeit er nog niets. De kanalen schuiven. ABN Amro schreef in Augustus dit jaar dat de detailhandelsverkopen (online en stenen winkels samen) in Nederland dit jaar zullen groeien tot de omvang van het niveau 2008. Het niveau van vlak voor de crisis. “Maar waar het algemene prijspeil in deze branche al zo’n anderhalf jaar stabiel is, stijgt de omzet van non-foodwinkels nauwelijks door lagere prijzen. Kleding en consumentenelektronica zien het volume licht stijgen, maar door prijsdalingen krimpt de omzet”.

Dat is niet zo gek want de ontwikkeling van het netto vrij besteedbare inkomen in Nederland is al zeven jaar op rij een drama. Logisch dat de winkelstraten leegliepen, even de stad in met een lege portemonnee voelde immers als zout in een open wond. Uit cijfers van het NIBUD blijkt dat in 2016 er voor het eerst in zeven jaar weer wat meer geld beschikbaar komt om bijvoorbeeld stuk te slaan in een winkel. Of mensen dat aanwenden om hun hypotheek extra snel af te lossen of om een broek te kopen is nog even afwachten.

De oorzaak van de problemen in de retail waren vrij overzichtelijk, klanten die geen geld te besteden hadden, te hoge huurprijzen met langlopende contracten waar je niet van af kon, een vastgelopen arbeidsmarkt en overbewinkeling. Voor de crisis stond Nederland in de top van de meeste winkelvierkante meters per inwoner van Europa. Dat bleek een dodelijk cocktail.

Als je als winkelier vlot je kosten in lijn wilt brengen met je opbrengsten sta je in Nederland voor onmogelijke taak. Pas als al je eigen vermogen is verdampt kun je je als uitgemergeld lijk melden bij de rechter om een faillissement aan te vragen. Anticiperen op verandering, is nagenoeg onmogelijk je blijft zitten met mensen waar je allang geen werk meer voor hebt en die moeilijk in te passen zijn in een nieuw concept. Zolang er nog geld in de kas zit moet je wel blijven doorbetalen.

Afvloeien kan maar ook in dat geval loopt de kas die nodig is voor innovatie leeg door de vertrekregelingen. Een duivels dilemma. Gevolg van dit systeem is jarenlang bloeden zonder perspectief of ruimte om te investeren en winkelformules die daardoor langzaam afsterven tot de dood erop volgt. Voor aanvullende financiering hoef je als retailer ook niet bij de bank aan te kloppen.

Banken financieren de retailer alleen als je er zo goed voorstaat dat je het eigenlijk zelf kunt betalen. Banken zijn niet de slimste zakenmensen, het echoot nog steeds na in mij hoofd dat ze in koor riepen dat de huizenmarkt nooit mee goed zou komen. Nu horen we dat de markt van hypotheken weer op het niveau van voor de crisis is. Hoewel het voor retailers nu een ideaal moment is om te starten omdat je goed kunt onderhandelen over de huurprijzen zien de banken dat nog niet en kijken liever naar de sexy markt van de pure players.

Of dat allemaal al niet vervelend genoeg is, was er ook nog het internet. De consument die met zijn kleine beurs lekker anoniem online winkelde kon ook nog eens supergoedkoop terecht bij tal van online concepten die zich met verlies in de markt vochten. Onderzoeker Gino Thuij van GfK liet afgelopen week op Emerce eFashionOnline nog maar weer eens optekenen dat Nederlanders toch vooral koopjesjagers zijn. “Het merendeel van de online gekochte kleding is afgeprijsd. “Nederlanders zijn online koopjesjagers, ook als het om duurdere merkkleding gaat.” aldus Thuij.

Natuurlijk wordt er links en rechts online echt wel geld verdiend door slimme spelers die een stuk van een markt veroverd hebben. In de meeste gevallen zijn het niche spelers en niet online warenhuizen.

De pure players zijn gewoon geen doorslaand succes.

Het ABN onderzoek dat in januari van 2016 werd gepubliceerd voorspelde dat in de toekomst de klant voornamelijk omnichannel zal gaan winkelen. De toekomst voor pure players zag er minder rooskleurig uit. Het onderzoek voorspelde dat het belang van deze spelers zou afnemen.

In het artikel “Pure players uw dagen zijn geteld” wordt aardig toegelicht waarom. In een artikel in de Twinkle zegt Steven Bakker, oprichter van de Bas Group, met 164 miljoen euro omzet zesde in de twinkle top honderd daarover ‘Voor pure players is er straks geen plek meer.’ Tenzij ze winkels openen. Twinkle schreef september 2016 “Een meerderheid van de retailers in de nieuwe Twinkle100 heeft nu wel een fysieke winkel of showroom. Een duidelijk trendbreuk.

Online pure player paradepaardjes als Bol.com en Takeaway zijn nog steeds structurele bleeders. Ook het toonaangevende Coolblue dat zegt winstgevend te zijn moest toch naar de bank om geld te lenen om een dividend uit te kunnen keren en verkocht een substantieel aandelenbelang om verder te kunnen. Geen luxe. Op zoek naar winst wijzigde de pure player in 2014 al zijn koers en kondigde aan fors te willen investeren in fysieke winkels.

In augustus van dit jaar opende Coolblue alweer zijn achtste winkel. Het bedrijf ziet dat de online verkoop in de buurt van fysieke winkels sterk toeneemt”. Ook Zalando, in Nederland vaak aangehaald als voorbeeld verdient zijn geld op de vele malen grotere Duitse markt waar het al eerder winkels opende, in navolging van Duitsland is in oktober is Amsterdam aan de beurt.

Het is niet allemaal somber, Wehkamp liet zien dat het wel kan of kon. Wehkamp maakte jarenlang behoorlijke resultaten maar ook daar lijkt het licht nu langzaam te doven. Het staat vast dat je om een plek te veroveren op de online markt hele, hele diepe zakken moet hebben. Het is maar de vraag of je de grote investeringen om schaal te bereiken als pure player zonder een beurs exit ooit terug kunt verdienen.

Heb je als pure player eenmaal een positie verworven dan ben je er immers nog niet. Je moet blijven pushen. In vrijwel elke sector waar een Nederlandse pure player een positie heeft staan uitstekend gefinancierde internationaal opererende concerns klaar om de Nederlandse markt over te nemen. Adviseurs die roepen dat het zo’n vaart niet zal lopen herinner ik nog maar eens voorzichtig aan Hyves, de meest dominante social site van Nederland, die door Facebook in een paar jaar werd weggevaagd.

De toekomst van de stenen winkels en de ontwikkelingen op het internet zullen, zoals het vandaag lijkt, in plaats van tegenover elkaar te staan, juist hand in hand gaan. Zowel online als offline retailers zien kansen en openen op dit moment in sneltreinvaart nieuwe winkels. Schoenenzaak Bristol wil honderd nieuwe winkels openen, ook Hunkemöller kondigde aan honderd nieuwe zaken toe te willen voegen en ook Hema en Specsavers kondigden aan nieuwe winkels te openen. Nadat Amazon eerder al aankondigde 400 boekenwinkelverkooppunten te willen openen kondigde de internetreus drie dagen geleden aan 100 pop-up stores toe te willen voegen

Stenen winkels kunnen niet meer zonder het internet en webformules kunnen niet zonder fysieke aanwezigheid. Of je dat nu een pop-up store noemt, een showroom, een afhaalpunt of een winkel. In alle gevallen zal er traffic zijn dus ook extra mogelijkheden om tot sales te komen. Zo worden de goedbezochte showroom en pop-up store vanzelf weer een winkel.

Aan beide uiteindes zullen er uitzonderingen zijn, die liefkozend op het internet als voorbeeldcases boven komen drijven maar een volledig samenvloeien van de online en offline propositie heeft vooralsnog de toekomst.





woensdag 28 september 2016

Beursgang van Takeaway is paracetamol voor een hoofdpijn dossier.

Hoofdpijn dossier beursgang Takeaway. Jitse gefeliciteerd. Een Update. 

Morgen is het zover. De champagne staat koud, project Thuisbezorgd afgerond. 

Ik vond het zelf ook wel een mooie rit. Goed geregisseerd door Jitse en zijn kompanen. Met uitzondering van de blogs van IEX “Prijsrange Takeaway.com 21,50-23 euro” en Follow The Money, “Beursgang Takeaway.com gaat niet om groeien maar graaien” die bereid waren om echt naar het dossier te kijken, is de schrijvende pers vol lof. 

Toegegeven het heeft me ook verbaasd. Ik lees het Financieele Dagblad en had tot voor kort aardig vertrouwen in de kwaliteit van deze krant. Toen de krant zich gister verbaasde over de aanval van UberEats op de Nederlandse markt terwijl Thuisbezorgd daar een aandeel in zou hebben van 80% daalde dat vertrouwen tot onder het nulpunt.

“Je moet wel lef hebben om een dag voordat marktleider Takeaway.com voor €1 mrd naar de beurs gaat met een concurrent te komen. En dan ook nog te stellen het beste platform voor voeding voor restaurants en klanten te bouwen. Terwijl Takeaway.com, het bedrijf achter Thuisbezorgd.nl, in Nederland al 80% in handen heeft”, schreef de krant. (Financieel Dagblad)

Groen zelf melde oktober vorig jaar Emerce dat Thuisbezorgd een marktaandeel zou hebben van 15%. "Op dit moment wordt er veel geld geïnvesteerd in de voedselbezorgsector. Groen wijt het aan de lage rentestand en het feit dat er nog groei mogelijk is. Thuisbezorgd of Takeaway heeft in Nederland slechts een marktaandeel van 15%.” Gewoon even een zoekmachine raadplegen.

Nu kan er in een jaar veel gebeuren maar dit klopt natuurlijk van geen kant. 


In dit geval vertelt Groen waarschijnlijk wel de waarheid. Thuisbezorgd is in Nederland marktleider in zijn eigen gecreëerde niche. Het online bestellen van maaltijden. Maar de markt is niet online bestellen, de markt is het bestellen van maaltijden. De meeste mensen bestellen rechtstreeks, via de website, een app of ze bellen gewoon even. Dat is in meeste gevallen goedkoper. Voor de concurrenten van Thuisbezorgd ligt er dus nog een markt van 85% die ontgonnen kan worden.

Het is maar een detail maar gedurende het afgelopen jaar dat ik verschillende malen iets geschreven heb viel het me steeds meer op. De luiheid van instituten om zich echt ergens in te verdiepen. 

Enfin. Het is klaar niets lijkt de beursgang meer in de weg te staan en ik moet Jitse dan ook oprecht feliciteren met dit succes. Ongekend knap gedaan.

Hoofdpijn dossier beursgang Takeaway, particuliere beleggers tonen geen interesse, een update.

Dat kun je zo opschrijven. Je kunt ook opschrijven, beursgang Takeaway ruim tweemaal overtekend. Een kopregel waar De Financiële Telegraaf voor koos. (DFT)

Als bron voor deze overweldigende vraag meldt de Telegraaf, “melden betrokkenen” daar heb ik even over nagedacht. Wie zijn dat betrokkenen? Onafhankelijke financiële experts, het PR bureau van de begeleidende banken of de buurman van Jitse Groen. Het roept de vraag op of daar ook had kunnen staan “melden belanghebbenden”. Afgaand op de toon kan dat nauwelijks missen. Er is immers niet gewoon voldoende belangstelling, nee de belangstelling is zo groot dat die niet eenmaal niet twee maal maar “ruim” tweemaal is overtekend.

Op grond van de voorintekening komt de prijs ongeveer uit op 900 miljoen. Veel geld natuurlijk maar het Financieele Dagblad schreef eerder dat dit de onderkant van de prijsrange zou zijn. “Met de gekozen bandbreedte komt de beurswaardering te liggen tussen de € 904 mln en € 1,1 mrd” Dat betekent dat die 900 miljoen in tegenstelling tot wat die overtekening suggereert eigenlijk niet zo goed is. Zo zou je het ook kunnen opschrijven maar dat staat er niet.

Als je probeert de boodschap verder te ontleden staat er nog meer aardigs in dat bericht.

"Tien procent van de aandelen is gereserveerd voor de particuliere belegger maar vooralsnog zijn institutionele beleggers slagvaardiger". Even nadenken. Slagvaardiger, dat is een heel mooi gekozen woord. De particuliere belegger is kennelijk niet slagvaardig genoeg, dat klinkt veel mooier dan “de particuliere belegger toont geen interesse”. Toch had je dat, op grond van de beschikbare informatie, ook op kunnen schrijven.

Over elke letter wordt nagedacht en misschien wel een middag vergaderd. In het meest gunstige geval cashen de banken voor de beursgang 18 miljoen euro. Dan kan je best een uurtje of wat vergaderen over een persbericht.

Wie zijn dat die institutionele beleggers? 


Over het algemeen worden daarmee verzekeraars en pensioenfondsen bedoeld. Dat maakt het best een beetje pikant. Terwijl de particuliere belegger nee zegt, zeggen institutionele beleggers ja. Nu zijn institutionele beleggers niet meer dan een belangenvereniging van particulieren. De mensen die uiteindelijk hun pensioen krijgen en de mensen die geld betalen voor hun verzekering.

Met één belangrijk verschil. Als een institutionele belegger een fout maakt wordt er niemand naar huis gestuurd en hebben de belanghebbenden gewoon pech. Als een particuliere belegger een fout maakt dan doet dat direct pijn. Merkwaardig genoeg zijn beleggers voor wie het dus geen pijn doet wel bereid het risico te nemen terwijl jan particulier eigenlijk een duidelijk "niet kopen" signaal afgeeft.

Het bericht sluit af dat Takeaway het geld wil gebruiken om "de in potentie zeer lucratieve Duitse markt te veroveren". Het staat er echt. De zeer lucratieve Duitse markt. Tot op heden heeft nog geen enkele partij met deze activiteiten in Duitsland een dubbeltje verdiend toch tikt de journalist over dat die markt zeer lucratief is. 

Zeer lucratieve markt, dat lijkt me toch op zijn minst een koopaanbeveling, het klink in ieder geval beter dan de werkelijkheid waarin het grootste gedeelte van het opgehaalde geld zal worden aangewend om de schulden af te lossen.

De betrokkenen weten in ieder geval precies aan wie ze moeten melden hoe de zaken rondom de beursgang ervoor staan want het bericht in de Financiële Telegraaf werd direct door elf online beursblogs, niet de minste, overgenomen. 
Nu zou je van De Financiële Telegraaf, een katern dat lange tijd hoog in aanzien stond in de financiële wereld, mogen verwachten dat die probeert haar lezers te bedienen met zoveel mogelijk neutrale, waardevolle informatie. Kennelijk is dat verkeerd gedacht.

Mini update, De Financiële Telegraaf begreep bij nader inzien waarschijnlijk ook dat dit artikel eigenlijk niet kon en schreef een dag later Particulier niet happig op aandelen Takeaway.   

De klok tikt. Update hoofdpijn dossier Thuisbezorgd. 

Het einde van de rit is in zicht, eind september gaat Takeaway de moeder van Thuisbezorgd naar de beurs. Na de eerste aankondiging gaat het dan toch allemaal aardig snel.

De mare gaat dat het bedrijf nu naar de beurs gaat omdat het klimaat gunstig is. Natuurlijk niet onbelangrijk. Net zoals het niet onbelangrijk is dat het bedrijf nog maar vijf miljoen euro in kas heeft zo melden de analisten van beursblog IEX. Vijf miljoen die nodig is om een leidende positie in Duitsland te veroveren. Dat klinkt misschien als aardig wat geld, maar in het huidige tempo waarin ca. twee miljoen euro per maand wordt verbrand is het net genoeg om nog twee hooguit drie maanden op deze voet door te gaan.

De beursgang komt dus niet geheel uit de lucht vallen. Wanneer Takeaway er niet in slaagt Duitsland aan zijn voeten te krijgen is het project mislukt en als het project mislukt zijn de investeerders hun geld kwijt. Zover gaat het niet komen want eind september dragen de investeerders van het eerste uur net op tijd het stokje over. 

De beursgang gaat ervoor zorgen dat investeerders van hun hoofdpijn worden verlost. De verkoop zorgt ervoor dat de investeerders cashen en dat de bank het geleende geld terug krijgt. “De grootste verkoper is Macquairie Capital die neemt zo goed als helemaal afscheid. De andere twee grote investeringsfondsen, Prime III van 13,45% naar circa 8,7% en PTV III van 20,3% naar circa 13,1%.Ook de oprichters van het Duitse Lieferando, dat Takeaway in 2014 overnam voor 73 miljoen euro, cashen. Zij werden destijds uitbetaald in aandelen Takeaway. Bron IEX.

Er wordt niet genoeg opgehaald om alle schulden in te lossen maar dat is geen probleem. Zodra er aandelen verkocht kunnen worden kunnen schulden stukje bij beetje worden afgebouwd. Met de beursgang van Takeaway is het project voor de investeerders afgerond. Ook Groen krijgt in het meest gunstige scenario 18.5 miljoen thuisbezorgt. Nog twee weken zweten en billen knijpen, daarna champagne, strik erom klaar

Voor de kopers van de aandelen worden het bijzondere tijden. Op dividend hoeven ze niet rekenen. Nog afgezien van het feit dat er de komende drie jaar in ieder geval geen geld wordt verdiend, geeft Takeaway aan dat eventuele toekomstige winsten terugvloeien in de kas van Takeaway. Het is dus gokken op koerswinst. Als er genoeg mensen geloven dat het kan is dat natuurlijk niet uitgesloten. Koerswinsten hebben uiteindelijk niets te maken met de performance van het bedrijf maar meer met het geloof van de kopers. Wanneer heb ik dat eerder gehoord?

Nadat alles is afgerekend blijft er volgens de geleerden 90 miljoen in kas om leuke dingen mee te doen. Nou ja leuke dingen, de afgelopen jaren groeide de omzet van het bedrijf maar namen ook de verliezen toe. Takeaway ligt op schema om nog dit jaar ca. 22 miljoen verlies bij te schrijven en het duurt nog minimaal drie jaar voordat er geld verdiend wordt zo vertelde Groen aan de pers. Het mag wel duidelijk zijn wat de bestemming is van het opgehaalde geld.

Goed beschouwd is het hele project een mega marketing operatie. Groen heeft vanaf het begin de media in zijn zak gehad. 
Gevoed door honger naar een echt Nederlands internetsucces kon Groen zijn Thuisbezorgd met behulp van de media positioneren als een higt tech internet activiteit. 

De media zorgden er zo voor dat het thuisbezorgen van patat en pizza een aureool kreeg van nieuwe technologie. In vrijwel elke boodschap konden we de codewoorden internet, technologie en snel groeien teruglezen. Codewoorden die nog steeds zorgen voor een pavlovreactie bij mensen die snel geld willen verdienen.  

Mocht de beursgang lukken en dat kan ik niet uitsluiten dan heeft Groen een voor Nederlandse begrippen ongekende prestatie geleverd. Het zou me niet verbazen dat ze hem uitroepen tot marketeer van het jaar.

Up-date, 16-09-2016 hoe een waardering van 1.2 miljard voor Takeaway past binnen de beroepseed van bankiers is mij een raadsel. 

De volgende stap op weg naar een beursgang van Takeaway is gezet. Banken waarderen de moeder van Thuisbezorgd op maximaal 1.2 miljard. 


Nog niet zolang geleden was er nogal wat doen over de eed die bankiers moesten afleggen. De zogenaamde bankierseed is een beroepseed waarbij personen beloven "dat ze hun functie integer en zorgvuldig zullen uitoefenen en daarbij het belang van de klant centraal stellen". Hoe deze eed past binnen de waardering van 1.2 miljard euro voor een bedrijf dat 76 miljoen omzet met een verlies van 19.5 miljoen is mij een raadsel.

De banken baseren zich bij die waardering volgens het Financieele Dagblad op de resultaten van de belangrijkste concurrenten. Laat dat maar eens even op je inwerken. Takeaway is dus vooral geld waard omdat de concurrentie wel resultaat maakt. Met deze redenatie gloort er licht voor heel veel bedrijven die er geen pepernoot van bakken. Ik zie mezelf al aankomen met een kredietaanvraag. “Geachte bankemployee, kunt u mij geld lenen, mijn bedrijf maakt aardig verlies maar mijn concurrenten doen het prima”. Dat wordt vast een mooi gesprek.

De bank heeft belang. Zo’n beursgang levert normaal gesproken tussen de één en de twee procent op, een percentage dat onderhandelbaar is. Bij een mooie vrijwel gegarandeerde plaatsing van aandelen zoals bij ABN AMRO het geval was, kan dat percentage lager uitpakken. Moet je, zoals in het geval van Takeaway, waarschijnlijk wat extra motiverende gesprekken houden met potentiele klanten, dan kan je meer vragen.

Er iets vreemd aan deze waardering. Het verlies klotst tegen de plinten omhoog en in werkelijkheid is er echt niemand die kan garanderen dat Takeaway ooit geld gaat verdienen. Nou ja niemand, Morgan Stanley, een bank met reputatie, licht in het Financieele Dagblad van vandaag een tipje van de sluier op.

Nog even afgezien van de moordende concurrentie die de marges onder druk zetten zou Takeaway misschien het verlies kunnen stoppen bij een gemiddelde prijs van een bestelling van 31 euro. Vooralsnog is dat ver verwijderd van de 19.90 euro die nu wordt geïncasseerd. Takeaway zegt verlies te maken omdat het veel aan marketing doet om de naambekendheid te vergroten. Naambekendheid zou de sleutel tot succes zijn zo laten ze het gezaghebbende Financieele Dagblad opschrijven.

Als je de calculatie van Morgan Stanley ook maar een heel klein beetje serieus neemt, en banken kunnen best aardig rekenen als ze er zelf belang bij hebben, dan moet je concluderen dat zoiets onzin is. De sleutel tot succes is in the end een hogere gemiddelde orderprijs. Maar ja, hoe krijg je mensen zover dat ze in plaats van één pizza’s drie pizza’s gaan eten?

De waardering van Takeaway is toch vooral gebaseerd op fantasie en speelt in op de hebzucht van het koperspubliek. Daarbij wordt niet geschuwd om een bedrijf dat pizza's laat thuisbezorgen te vergelijken met internet bedrijven als Amazon of Google. 


Goed beschouwd zou de bank bij de waardering van zo’n verlieslijdend bedrijf een garantie moeten geven over de reële waarde. Dat zou pas echt mooi passen binnen de afgelegde bankierseed waarin de belangen van zijn klant centraal staan. Die garanties worden niet gegeven, dat kan ik wel garanderen. Het wachten is nu op de prospectus. 


Beursgang van Takeaway in Nederland bekend van Thuisbezorgd is paracetamol voor een hoofdpijn dossier. Het artikel verscheen 14 april en werd 10 september geactualiseerd.

“Thuisbezorgd is op zoek naar een exit, want daar draait het in werkelijkheid allemaal om”. Nog geen twee maanden later is het zover. De media melden een op handen zijnde beursgang tegen een waardering van 1 miljard.

Het Financieele Dagblad schreef met enig gevoel voor understatement “De omzet van Takeaway.com bedroeg 43,6 miljoen euro in 2014 en het verlies 7,8 miljoen. Afgezet tegen die omzet is een beurswaardering van 1,1 miljard volgens Het Financieele Dagblad heel fors”.

Vervolgens werd het een paar maanden stil maar nu is dan het zover.

6 september 2016 is het officieel Takeaway de moeder van thuisbezorgd wil naar de beurs en verwacht ca. 175 miljoen euro op te halen.

Uit de laatste cijfers uit 2015 kunnen we opmaken dat het bedrijf groeide naar een omzet van 76 miljoen. In diezelfde periode nam het verlies met 186% toe tot 19.5 miljoen. Tegelijkertijd verslechterde de EBITDA van negatief 1.3 miljoen in 2014 naar 13.8 miljoen euro negatief in 2015. (bron Quote)

Groen zette daar tegenover dat het bedrijf heel erg hard groeit en gezaghebbende media typen het "van zolderkamer tot internetmiljonair verhaal" met graagte over. In mijn eerdere bijdrage van februari schreef ik dat het allemaal wel een beetje meevalt met die groei. 


Die groei kwam met name tot stand door een omvangrijke overname in Duitsland voor waarschijnlijk 75 miljoen euro, overnames in Nederland zoals Tante Bep, en Food Expres en recent nog de overname van Just Eat Benelux voor 22.5 miljoen euro. Goed beschouwd bakt Takeaway er autonoom weinig van en is de groei van de laatste jaren voornamelijk te danken aan overnames.

Autonoom deed het bedrijf er 16 jaar over om tot een omzet van ca. 25 miljoen euro te komen. Misschien niet slecht. Maar toch zeker geen snelle groei. Daarna werd er meer dan 100 miljoen euro in de onderneming gepompt om ca. 50 miljoen extra groei te kopen. Groei die nog jaren voor verlies gaat zorgen. Trek je die gekochte groei van het totaal af dan moet je concluderen dat het bedrijf ondanks de grote marketinginspanningen niet of nauwelijks beweegt. 


Ik geloof best dat de aandeelhouders die al die miljoenen pompten in het bedrijf van Groen, nu hun geld terug willen. Met nog minimaal drie jaar verlies voor de boeg komt de bodem van de kas waarschijnlijk rap in zicht. 

Investeerders hebben inmiddels een controlerend belang in de onderneming en het geduld lijkt op. Een beursgang is nog de enige manier waarop de investeerders een kans maken om dit hoofdpijn dossier te sluiten. Komt die beursgang er niet dan volgen er grote problemen. De gemaakte verliezen moeten wel aangezuiverd worden en ik vrees dat niemand die rekening nog wil betalen. Die beursgang komt daarom niet helemaal uit de lucht vallen. 


Mocht die beursgang alsnog worden afgeblazen dan lijkt Delivery Hero met als belangrijkste financier Rocket Internet de moeder van Zalando, een belangrijke kandidaat om de restanten in te lijven. Het spreekt voor zich dat in zo'n geval niet de hoofdprijs wordt betaald.

Wat betreft de waardering van 1.1 miljard zoals in april genoemd door het Financieele Dagblad, je kunt alles opschrijven. Zeker in het licht van de waardering van concurrent Just-eat dat werd gewaardeerd op een waarde van 1 miljard pond. Dat bedrijf maakte in 2014 al een ebitda van 46 miljoen, meer dan de hele omzet van Thuisbezorgd in 2014.

Merkwaardig genoeg geeft Groen in een interview met BNR ook aan dat de durfinvesteerders eruit willen en dat hij zelf ook een stukje zal verkopen. Dat is natuurlijk geen koop aanbeveling. De investeerders kennen de getallen en als die verwachten dat het bedrijf nog een aardige rit omhoog zal maken blijf je na al die geleden pijn mooi zitten. De hete aardappel wordt zo in de schoot geworpen van de kleine belegger warm gepraat door de media die het thuisbezorgen van patat presenteren als een technologiebedrijf

Groen geeft vandaag tijdens de persconferentie ook aan dat het bedrijf binnen drie jaar winstgevend zal zijn. Nergens om, maar in januari van dit jaar vertelde Groen nog aan retailnieuws dat het twee jaar zou zijn en aan Twinkle en Emerce vertelde Groen dat zijn Takeaway nog dit jaar winst zou maken.

Dat draaien en keren is geen incident maar een terugkerend probleem, Groen heeft in werkelijkheid waarschijnlijk geen enkel idee wanneer zijn bedrijf winstgevend zal zijn maar er is geen journalist die op dat onderwerp stevig doorvraagt.

Een klein, niet onbelangrijk puntje van aandacht, zijn de nogal omvangrijke verliezen. Die verliezen kunnen in de drie jaar dat het nog gaat duren voordat de beloofde winst komt oplopen tot ver boven de 50 miljoen. Als je van die 175 miljoen die wordt opgehaald ook nog geld aan de investeerders, de bank en Groen zelf meegeeft blijft er misschien wel te weinig over om te kunnen investeren. 


Thuisbezorgt zegt in Nederland comfortabel marktleider te zijn met een marktaandeel van 90%. Zo'n aandeel zou verklaren waarom je bijvoorbeeld minder in marketing hoeft te investeren en dus meer winst kunt maken. 

Zoals we gewend zijn van Jitse klinkt dit heel aardig maar is het niet helemaal de waarheid. Thuisbezorgt is leider in het onlinesegment dat het zelf heeft gecreëerd. Kijken we naar de markt van thuisbezorgen als geheel dan heeft Jitse slechts een marktaandeel van tussen de 15 en de 20% op de hielen gezeten door Domino Pizza. Je zult wel degelijk moeten blijven investeren om de concurrentie achter je te houden.

Investeren in marketing zal noodzakelijk blijven nu partijen als Amazon, Uber, Deliveroo met hele diepe financiële zakken aan de poort rammelen om de krenten (de grote steden) uit de pap te pikken. Het lijkt me een puntje van aandacht. Met Delivery Hero wordt gestreden om het marktleiderschap in Duitsland. Qua funding een ongelijke strijd, die uiteindelijk zal leiden tot een race to the bottom waarin niemand meer iets kan verdienen. 


Het zijn partijen die geen Europees marktleiderschap nastreven maar alleen daar zitten waar je geld kunt verdienen. De Nederlandse markt is door Thuisbezorgd heel knap bouwrijp gemaakt en terwijl Takeaway zijn miljoenen stopt in het veroveren van de Duitse markt kan het juist aanvallen verwachten op die bouwrijp gemaakte thuismarkt. 

Ik wens Groen alle succes want hij heeft zeker voor Nederlandse begrippen iets bijzonders tot stand gebracht. Hij zit waarschijnlijk in een positie waarin hij wel het gezicht is maar niet zelf meer aan de knoppen zit. Bepaald niet benijdenswaardig. 
Of het bedrijf een miljard of meer waard is kan niemand scherp onderbouwen. Eerlijk gezegd is het maar net wat een gek ervoor geeft. Sterker, zo’n beursgang zou best wel eens kunnen lukken. Het lukte World Online immers ook.

Beursgang van Takeaway in Nederland bekend van Thuisbezorgd is paracetamol voor een hoofdpijn dossier. Artikel gepubliceerd 29-02-16

De cijfers van Thuisbezorgd.nl bezorgen de aandeelhouders nog geen plezier.

Thuisbezorgd.nl is sinds jaar en dag één van de paradepaardjes in de Twinkle e-commerce top honderd. In de editie van 2015 staat Thuisbezorgd.nl stevig op plaats vijf met een omzet van 230 miljoen euro.

Flink boven kledingconcern H&M met 162 miljoen euro en krap onder internet retailer Coolblue met een omzet van 275 miljoen euro. Oplettende lezers zagen die omzet van Thuisbezorgd van 230 miljoen euro al eerder verdampen naar een slordige 40 miljoen euro die werd gerapporteerd in artikelen in Sprout en de NRC in 2015.

Een verschilletje van 190 miljoen euro. In de omzet van 230 miljoen euro wordt de prijs van de geleverde etenswaren waarschijnlijk meegerekend, gekheid natuurlijk. Als een koerier die de omzet van de getransporteerde goederen optelt bij zijn eigen omzet.

Thuisbezorgd of Takeaway zoals de moeder van het bedrijf heet goochelt al jaren met ideeën over omzet, verlies en winst.

In een interview in de NRC in april 2014 vertelde eindbaas van Thuisbezorgd, Jitse Groen dat zijn onderneming op dat moment winstgevend zou zijn, op 26 augustus vertelt de CFO van dezelfde onderneming dat winst maken een verkeerd concept is.

Het zou ten koste gaan van de groei. Dat een financieel directeur zoiets roept geeft te denken. Hoewel veel internet ondernemers nog steeds vertellen dat winst maken iets voor dummy’s is, is dat een misvatting. Je moet winst maken om een eigen vermogen positie op te bouwen zodat je kunt anticiperen op veranderingen.

Zonder buffervermogen ben je afhankelijk van je investeerders en zal je voor elke uitgave een handtekening moeten ophalen. Dat is onhandig manoeuvreren voor een bedrijf als thuisbezorgd dat, zoals Groen in Financieel Dagblad vertelt, continue in geldnood zit.

Vervolgens kun je op 16 oktober 2015 lezen dat Jitse Groen het ingewikkeld vindt om winstgevend te worden. Dat winst maken misschien daarom wel niet lukt maakt Groen duidelijk in hetzelfde artikel. Inmiddels hebben Groen en zijn CFO op zoek naar marktaandeel het internet-verlies-maak concept steviger omarmd.

Zo kunnen we lezen in een interview dat Groen geeft in Retailnews op 4 januari 2016. Een richting die te denken geeft in het licht van uitspraken die hij eerder deed in een interview in 2014. “To make it really big in this industry, you have to strive to become profitable”.

Takeaway de moeder van Thuisbezorgd zegt nu, ten koste van alles, marktaandeel te willen veroveren. Dat geloof ik graag, ook al klinkt het nogal modieus. Groen klaagt in een Twinkle interview in 2010 over de lage provisie van 6%.

In een artikel in out of homes shops in 2013 kunnen we lezen dat die provisie al werd verhoogd van 10% naar 11% om vervolgens in een artikel opbezorgrestaurant te kunnen lezen dat de provisie per 1 januari 2016 naar 12% is verhoogd.

Een verdubbeling ten opzichte van 2010. Een ontwikkeling die naar mijn idee eerder gericht lijkt op het maken van winst dan op het kopen van marktaandeel. Misschien hebben de nieuwe aandeelhouders inmiddels wel andere ideeën dan Groen en zijn CFO

In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden bezorgt Thuisbezorgd niets thuis.

De site is een intermediair die doorverwijst en voor die verwijzing een provisie krijgt. Het is het concept van de gouden gids. Kennelijk een bewerkelijk proces. Als ik zo kijk naar de groei van het aantal medewerkers, inmiddels 500 volgens Groen, zijn de marketingkosten niet het enige puntje van aandacht.

Het businessmodel van Thuisbezorgd is afhankelijk van Google en andere zoekmachines. De inkoopkosten, marketingkosten, worden goeddeels bepaald door de welwillendheid van de zoekreus. Die kosten zijn onvoorspelbaar. Hoe meer vraag, hoe meer Google in rekening brengt.

Dat is natuurlijk niet een handig model als je daar afhankelijk van bent in een markt met steeds meer toetreders die allemaal een toppositie in de zoekmachine nastreven. Google vindt het gewoonlijk prachtig dat ondernemers een businessmodel ontwikkelen rondom zoeken.

Concurrenten van de toekomst, Google, WeChat, Amazon, Messenger of gewoon toch de telefoon?

Zoals eerder in andere branches is gebleken wacht Google rustig af tot de grond bouwrijp is om er vervolgens zelf mee aan de slag te gaan. “You can now order a takeaway directly from your Google search results” een bericht dat 8 mei 2015 werd gepubliceerd wijst in die richting. "Whether you’re craving deep dish pizza or pad thai, starting today you can order food from some of your favourite restaurants directly from Google search results," Google announced in its social media post”.

Ook Amazon lijkt zich volgens Emerce inmiddels warm te lopen voor het thuisbezorgen van maaltijden. Ontwikkelen die voor meer druk op het marketingbudget zullen gaan zorgen.

Als de ontwikkelingen van het Chinese WeChat, waarmee je niet alleen kunt communiceren maar ook kunt betalen, overwaaien naar de west Europese chat diensten kunnen we op niet al te lange termijn wellicht WhatsApp of misschien wel Messenger van Facebook opschrijven als een nieuwe concurrent.

Over de ontwikkelingen van WeChat schreef Femke Marcar een zeer lezenswaardige blog op Marketingfacts. Vriend en vijand zijn het er overigens over eens dat de belangrijkste vijand van de afhaal bemiddeling service portals de telefoon is. Je kunt ook gewoon rechtstreeks een pizza bestellen.

De media als marketingkanaal.

De pers heeft zich er nooit echt goed in willen verdiepen en schreef welwillend over, wat Thuisbezorgd publiceerde. Daar heeft Groen goed gebruik van gemaakt.

Op grond van duizelingwekkende zelf verzonnen groeicijfers krijgt Groen een podium als gezaghebbend ondernemer en kan zo bij RTLZ doceren dat bijvoorbeeld de helft van alle winkels binnen tien jaar zouden zijn verdwenen of bij BNR vertellen wat hij denkt van de plannen van de staatssecretaris over de hervormingen van het onderwijs.

Groen ziet de media duidelijk als zijn marketing kanaal en maakt daar dankbaar gebruik van. Zo liet Groen ook optekenen dat Zalm er naast zat omdat zijn ABN AMRO geen euro geld wilde steken in de businessplannen van thuisbezorgd.nl, 16 jaar later zonder ooit een euro winst te hebben gemaakt, zou ik dat misschien met iets minder overtuiging aan de pers toevertrouwen

Investeerders stopten in ruil voor de meerderheid van de aandelen tot nu toe 100 miljoen euro in het bemiddelingsbedrijf voor maaltijden. Dat is exclusief de miljoenen verliezen die jaarlijks genoteerd worden, zoals Groen duidelijk maakte in een interview dat hij gaf in het Financiële Dagblad.

Op zoek naar een exit, want daar draait het in werkelijkheid allemaal om, moet je nu eenmaal stevig doorpushen.

Dat die exit mogelijk is bewees justeat.com. “De concurrent van Takeaway in Groot-Brittannië, Justeat.com, ging naar de beurs en haalde daarmee 1 miljard pond op. Justeat.com is qua bestellingen twee à 2,5 keer zo groot als het bedrijf achter thuisbezorgd.nl. Dat laat zien wat Groens bedrijf in potentie waard is” liet Groen de NRC opschrijven.

De werkelijkheid is echter een beetje anders. Just-eat.com zette volgens een artikel dat in 2015 verscheen in de Emerce al in 2014 219 miljoen euro om. De winst voor afschrijving, rente en belasting (ebitda) nam in dat jaar met 131 procent toe tot 46 miljoen euro. Dat is meer dan de hele omzet van Takeaway. Just Eat realiseerde van januari tot en met juni in 2015 een omzet van ruim 150 miljoen euro, 54 procent meer dan vorig jaar in dezelfde periode volgens Twinkle.

Dat zou de omzet over heel 2015 wel eens naar een slordige 300 miljoen kunnen opstuwen. En dat is niet volgens de rekenmethode die Groen er al jarenlang op na houdt. Hoe de NRC journalist op die 2.5 keer de omzet komt is een beetje een raadsel.

Zou je de omzet van Just-eat al willen vergelijken met de 230 miljoen aan verzonnen euro's van Groen dan zou je uit moeten gaan van de 1.4 miljard euro aan handel die Just-Eat genereerde voor pizzeria’s, shoarmazaken en andere horecabedrijven zo kon je lezen in de snackkoerier

Takeaway zegt geen winst te maken omdat ze snel willen groeien.

Volgens Groen zijn er weinig bedrijven die zo snel groeien als zijn bedrijf maar is dat ook zo? Groen deed er 16 jaar om een omzet van 25 miljoen euro te realiseren. Bepaald niet slecht maar minder spectaculair als Groen in de pers laat optekenen.

De omzet van Takeaway komt voor 40% uit het buitenland. Die 40% bestaat goeddeels uit Duitse omzet, althans dat mag ik hopen als ik kijk naar de 75 miljoen die werd betaald voor de Duitse concurrent. In 2014 werd voor 75 miljoen euro het Duitse Lieferservice overgenomen en als de cijfers die Groen ons voorschotelt kloppen gaat dat dus om ca. 16 miljoen euro Duitse omzet. 16 miljoen euro gekochte omzetgroei in een markt waar het volgens groen nog jaren gaat duren voordat er geld kan worden verdiend.

Jitse is een knap ondernemer. Daar kun je niets op afdingen. Hij maakte in 16 jaar tijd van niets iets en dat verdient respect. Of takeaway.com de moeder van thuisbezorgd ooit winst gaat maken valt te betwijfelen. De provisieteller werd de afgelopen jaren opgerekt van 6% naar 11%, dat bleek niet voldoende.

De rek is gezien de oprukkende concurrentie daar wel een beetje uit. Takeaway is inmiddels een bedrijf dat al 16 jaar bestaat en dat nog nooit enig resultaat van betekenis boekte.

Volgens Groen zelf gaat het maken van winst in ieder geval nog een jaar of twee duren, dan zij we dus al achttien jaar onderweg. "In de toekomst gaan we wel winst maken" is een mantra van veel internet ondernemingen.

Dergelijke uitspraken zijn eerder een weerspiegeling van hoop dan van een zakelijke realiteit. Als we iets zeker weten dan is het dat de toekomst komt met onzekerheden, dat geldt ook voor internet ondernemers. Op grond van de consistentie van de berichtgeving in de pers, zou ik voor het uitkomen van de voorspellingen van Groen mijn handen niet in het vuur durven steken.

In de wereld van de e-commerce kun je van alles optellen en vermenigvuldigen niemand die het controleert. Het sjoemelen met omzetcijfers lijkt in die wereld eerder een patroon dan toeval.

Een verkeerde voorstelling van zaken, zonder al te veel vragen overgenomen door de media zet veel directies op het verkeerde been. Het geeft de indruk dat ze iets verkeerd doen, dat ze moeten investeren om een boot niet te missen. Soms is het beter om tot tien te tellen en goed te kijken waar die boot naar toe vaart.

Als je tot hier hebt gelezen ben je waarschijnlijk ook geïnteresseerd in de volgende artikelen.


Bronnen.

Takeaway.com, het moederbedrijf van Thuisbezorgd.nl, heeft geen fijne jaarcijfers afgeleverd bij de KvK. In 2015 is het verlies opgelopen tot meer dan €19,5 miljoen waardoor een beursgang op korte termijn onwaarschijnlijk lijkt.Quote 13 juli 2016

Takeaway.com draait nog steeds verlies, maar Groen verwacht binnen twee jaar winst te maken. “Maar groei blijven wij belangrijker vinden dan winst. En weinig bedrijven groeien zo hard als wij.” 4 januari 2016. Bron RetailNews.nl.

Thuisbezorgd.nl gaat op 1 januari 2016 de commissie per bestelling verhogen naar 12%. Wij werden direct na de bekendmaking gebeld door boze bezorgrestaurants die het niet eens waren met deze verhoging.
2 december 2015. Bron bezorgrestaurant.

Jitse Groen: 'Over 10 jaar is helft van winkels verdwenen'. 8 september 2015. Bron RTLZ bussines.

Wij zijn vele malen goedkoper dan wat dan ook.” Ondanks alle positieve cijfers is Takeaway nog steeds verlieslatend. “Het is best ingewikkeld om winstgevend te zijn. Het is heel simpel: je wilt niet nummer 2 zijn. Want wat gebeurt er dan: nummer 1 wil nummer 1 blijven en geeft dus heel veel marketinggeld uit en nummer 2 wil nummer 1 worden en doet hetzelfde. 16 oktober 2015. Bron top Names.

Jitse Groen is de man die maar liefst 73 miljoen euro wist op te halen bij investeerders om zijn bedrijf internationaal uit te bouwen. Jitse Groen maakte van Takeaway.com een megabedrijf: het verwerkt 1,7 miljoen bestellingen per maand, goed voor een omzet van 41 miljoen euro. 10 juni 2015. Bron Sprout.

Dat geldt nog niet voor de nummer een, Thuisbezorgd. Die zit weliswaar op rozen in Nederland, de derde bezorgmarkt in Europa, maar schiet na vijftien jaar nog elk jaar een paar miljoen in het rood. ‘Eigenlijk zitten we continu in geldnood’, zegt oprichter Groen, die pas over twee jaar verwacht winst te maken.

Die andere partijen hebben alles wat los en vast zat bij elkaar gekocht, maar hij groeit sneller, stelt Groen tevreden vast.

Thuisbezorgd.nl investeert voorlopig ‘heel veel geld’ in de Duitse markt en het gaat ook nog wel even duren voordat daar geld wordt verdiend. 27 augustus 2015. Bron Financieele Dagblad

CFO Takeaway: 'Als we winst maken laten we klanten liggen'. De groeimotor van Takeaway wordt met name gedreven door techneuten en marketeers. Er werken ruim 400 man bij Takeaway waarvan 50 op de IT afdeling. 26 augustus 2014. Bron M&A.

Groen en zijn CFO lijken niet helemaal op een lijn te zitten met die getallen een dag later vertelt Groen in het Financiële Dagblad dat er 500 man werken. Dat is geen afrondingsverschilletje, laten we er voor het gemak maar van uitgaan dat de eindbaas het laatste woord heeft.

“Being number one in a certain country doesn’t really mean anything if you want to expand. To make it really big in this industry, you have to strive to become dominant and profitable in a good number of key markets,” Groen says. “Being number two, even in a seemingly large market, significantly lowers your chances of booking meaningful profits.” Mei 2014. Bron techeu.

Het bezorgimperium van Jitse Groen lijkt groter en groter te worden. Nadat het Twentse Takeaway.com (in Nederland vooral bekend als thuisbezorgd.nl) in 2012 al een investeringsronde van 13 miljoen euro ophaalde, wordt er nu door investeerders liefst 103 miljoen dollar (zo’n 75 miljoen euro) geïnvesteerd. 15 april 2014 Bron Quote.

De NRC ging iets dieper op deze zaak in. De volledige 75 miljoen werd geïnvesteerd in de overname van het Duitse Lieferservice. Er ging geen cent naar thuisbezorgd.nl of de aandeelhouders. In ruil voor de transactie raakte Jitse Groen het controlerend belang in zijn bedrijf kwijt.

Thuisbezorgd.nl: 20 euro per bestelling. Ruim vijfduizend restaurants in Nederland hebben zich aangesloten bij Thuisbezorgd.nl. De gemiddelde besteding per bestelling is 20 euro; 10 procent van het bestelbedrag is voor Thuisbezorgd.nl. Nederland is met drie miljoen bestellingen per maand een koploper in Europa.

In Nederland ligt de gemiddelde besteding per order op 20 euro. Hoger dan in Duitsland, waar het gemiddelde bedrag twee tot drie euro lager ligt. 24 april 2014. Bron Misset Horeca.

Het concept is simpel: klanten gaan naar de website om eten te bestellen, zoals Thuisbezorgd.nl in Nederland, Pizza.be in België of Lieferservice.at in Oostenrijk, en op het hoofdkantoor zorgen ze dan dat de bestelling bij het restaurant komt.

Het restaurant zorgt ervoor dat pizza, sushi of shoarma grofweg een half uur later bij de klant wordt bezorgd. Per bestelling krijgt de eten-bestel-site een commissie van 10 procent. De gemiddelde bestelling is voor 20 euro, dus per order is dat zo’n 2 euro.

Een snelle rekensom laat zien dat de inkomsten van Takeaway.com jaarlijks bijna 40 miljoen euro per jaar zijn. Volgens Groen groeit zijn bedrijf jaarlijks met zo’n 50 procent en is het winstgevend. In Duitsland zou het bedrijf zelfs 100 procent groeien. 18 april 2014. Bron NRC.
Maar minstens zo spectaculair is de opmars van Jitse Groen, die metThuisbezorgd.nl van een plek onderin de top 10 naar plaats 5 ging. Dat dankzij een omzet in 2013 van 170 miljoen euro, vergeleken met 110 miljoen in 2012. Toch ook een niet misselijke groei van 55 %.
23 september 2014. Bron Twinkle.

Takeaway.com heeft inmiddels 180 man personeel in dienst. Daarvan komen er zo’n honderd te werken in het nieuwe kantoor van het bedrijf in Enschede, van waaruit de Nederlandse en de Duitse markt worden bediend. Ook de it-afdeling wordt in de voormalige bierfabriek gehuisvest. Met een Nederlandse omzet van 82,5 miljoen euro in 2011 bezet Thuisbezorgd.nl de 10e plek in de Twinkle 100. 2 januari 2013. Bron Twinkle.

Prime Ventures investeert 13 miljoen euro in Thuisbezorgd.nl. Jitse Groen heeft het geld nodig om zijn internationale marktpositie veilig te stellen. "De marketingkosten zijn gewoon niet behapbaar." 10 Januari 2012. Bron Sprout.

“We realiseerden ons dat onze systemen makkelijk op te schalen zijn, alleen vallen de marketingkosten iedere keer weer tegen in het buitenland. Als je daar wilt blijven groeien dan gaat dat niet langer met alleen eigen middelen.”

Thuisbezorgd of Takeaway heeft in Nederland slechts een marktaandeel van 15%, in heel noord/west Europa een paar miljoen klanten. Groen wijst wel op de grote verschillen tussen de bezorgportalen. “Wij bezorgen zelf niet.

Wij sturen alleen maar berichtjes: kun je gaan bezorgen? Bezorgen is vreselijk moeilijk en je kunt er volgens mij niet zo heel veel geld mee verdienen.” Alleen al omdat vrijwel iedereen op hetzelfde tijdstip eten bestelt. “Wij verwerken op een zondag duizend bestellingen per minuut. Moet je eens bedenken wat dat zou betekenen als we die zouden gaan bezorgen.

Duizend mensen, duizend brommers, duizend verzekeringen. Dat is bijna niet te doen.” Tel daarbij op dat bezorgers ook het minimumloon verdienen en gemiddeld niet meer dan 2 a 3 bezorgingen per uur kunnen afleveren. 16 oktober 2015. Bron top Names.

De omzet van Takeaway.com, eigenaar van Thuisbezorgd.nl, is afgelopen jaar met 60 procent gegroeid. Thuisbezorgd.nl verwerkte voor 72 miljoen euro aan Nederlandse maaltijdbestellingen, ook 60 procent meer dan in 2009. 7 januari 2011. Bron Twinkle.

Omzetbedragen op concernniveau wil directeur Jitse Groen niet noemen. Hij laat doorschemeren dat hij als marktleider in ons land best Nederlandse cijfers kan noemen - ook omdat die enigszins verifieerbaar zijn via de aangesloten bezorgketens bijvoorbeeld - maar dat hij de concurrentie in het buitenland niet wijzer wil maken dan ze is.

Thuisbezorgd.nl bracht in 2007 voor ongeveer 20 miljoen euro omzet aan bij aangesloten restauranthouders. Dat is gemiddeld 17.000 euro per jaar per onderneming. Thuisbezorgd.nl kwam in 1999 tijdens een familiefeestje in een klein dorp tot stand. 6 maart 2008. Bron Emerce.

150 duizend bestellingen voor Thuisbezorgd.nl. De 'eten bestel-site' Thuisbezorgd.nl heeft inmiddels 150 duizend bestellingen verwerkt. Het zegt voor de aangesloten restaurants in totaal 3,3 miljoen euro aan omzet behaald te hebben. 28 november 2003 Bron Emerce.

Thuisbezorgd.nl ging in 2000 van start en zegt dat er nu dagelijks rond de duizend bestellingen via de site worden geplaatst. Het claimt daarmee 70 procent van de online bestellingen voor bezorgmaaltijden voor zijn rekening te nemen. Er zijn 500 restaurants aangesloten bij Thuisbezorgd.nl.

De site zegt dat het voor deze partijen inmiddels een omzet heeft gegenereerd van 3,3 miljoen euro. Komend jaar verwacht de site het aantal bestellingen te verdubbelen, het zal hiervoor het aantal deelnemende restaurants verder uitbreiden.

Op 1 januari 2000 lanceert het bedrijf internetportaal Thuisbezorgd.nl. Vijf jaar later kocht Thuisbezorgd.nl de in 1998 opgerichte concurrent Pizza Web op, met PizzaOnline één van de eerste pizzabestelsites in Nederland. In 2007 begon het bedrijf met de internationaal expansie in Duitsland, Oostenrijk en België; daarna volgden Denemarken en Frankrijk. In 2009 werd het Nederlandse PizzaOnline/Emeal van eigenaar Boeve Automatisering ingelijfd.

Later dat jaar kocht het bedrijf de domeinnaam Takeaway.com [1] om internationaal onder één naam verder te gaan. Op 10 april 2014 werd bekend dat het moederbedrijf van Thuisbezorgd, Takeaway.com BV, een grote Duitse concurrent "Lieferando" heeft overgenomen. De aangekochte Duitse site Lieferando wordt samengevoegd met Lieferservice, een label dat al in handen was van Takeaway.com.

maandag 26 september 2016

Ideeën over de de waarde van een Twitteraccount in 2010, ondertussen is er aardig wat veranderd.

Vijftigduizend dollar voor
een gesponsorde tweet
Gepubliceerd 14 juni 2103. 

Een jaar of drie geleden (2010) schreef ik een artikeltje over de waarde van het twitteraccount van Paul de Leeuw. Dat hij had besloten om zijn account te verwijderen naar aanleiding van enkele vervelende incidenten, vormde de aanleiding. 

Strekking van mijn betoog was, dat hoewel er buitengewoon veel aandacht wordt geschonken aan content creatie, de waarde van social media toch vooral ook moet worden afgemeten aan het bereik. Paul De Leeuw was net begonnen met Twitter en had toen al zo'n 100.000 volgers.

In mijn optiek vertegenwoordigden die volgers een reële waarde. In het Financiële Dagblad van afgelopen week ( juni 2013 ) stond daarover een aardig artikel. Bij de kop “Beroemdheden lopen binnen met gesponsorde tweets” moest ik direct even aan mijn Paul de Leeuw stukje uit 2010 denken. 

Mike Tyson zou 3250 dollar per tweet toucheren voor het aanbevelen van een chipsmerk. De onnavolgbare Charlie Sheen zou voor tweet een slordige 50.000 dollar kunnen bijschrijven en als Kim Kardashian een tweet plaats over make up levert haar dat een slordige 10.000 dollar op. 

Er bestaat onder de naam Izea een bedrijf dat naar eigen zeggen al zo’n twee miljoen dollar binnenharkte aan sponsored tweets. Bedragen van rond de 100 dollar per letter afhankelijk van de omvang en kwaliteit van het aantal volgers schijnen gangbaar te zijn. 

Er zullen waarschijnlijk verschillende sponsored tweet tarieven ontstaan afhankelijk van kwaliteit, specialisatie enzovoort net als bij de "traditionele" media. Daarbij worden accounts met kleinere hoeveelheden volgers zeg 10, 20 of 30.000 steeds interessanter om een kwalitatief hoogwaardig bereik te realiseren. 

Het hebben van volgers of dat nu op Twitter, Youtube Facebook of Instagram is vertegenwoordigt steeds vaker waarde. Misschien is dat wel de reden waarom Paulde Leeuw alweer enige tijd actief is op Twitter. Weliswaar nog bescheiden met iets van 19.000 volgers. Op zijn Twitter hoogte punt had Paul ca. 300.000 volgers. 


Welke waarde vertegenwoordigt
het Twitteraccount van Paul de Leeuw
Wie zorgt voor de content is een regelmatig terugkerende vraag. Voor het maken van tweets, het vullen van een blog, een Facebook pagina of voor het maken van een relevante productpresentatie op slideshare is meestal nauwelijks budget. 

Op zichzelf is dat vreemd. Immers, het vullen van kanalen met de juiste boodschap is een taak die sinds jaar en dag door het communicatie adviesbureau of de welwillende freelancer wordt uitgevoerd. 

De social media, hebben echter nog geen duidelijke status. Bij het vullen van de traditionele kanalen (RTV, Dagbladen) is er “gewoon” marketingbudget. Niet alleen voor het vullen van het kanaal maar ook nog voor het plaatsen. Bijvoorbeeld een 1/1 pagina Telegraaf full colour kost afgerond 84.000 euro. Dat is dan exclusief de kosten van het maken van de advertentie.

Onder de 15.000 euro gebeurt er weinig (Concept, teksten schrijven, fotograferen, DTP). Die kosten worden omgeslagen naar bereik en zo krijg je uiteindelijk kosten per 1.000 potentiële lezers. De oplage is volgens een recente tarief kaart 650.000 exemplaren plus losse verkoop en meelezers. 

Er zijn allerlei formules ontwikkeld en er zijn instituten die dit bijhouden. Volgens de tariefkaart (prijslijst) kom je dan voor 1.000 potentiële lezers bij de telegraaf op zo’n 125 euro aan kosten. Daar komen de productie kosten dan nog overheen. 

Hoeveel potentiële mensen er naar jouw boodschap luisteren of kijken bepaald het tarief. Voor de traditionele media, dagbladen, radio televisie en commercieel drukwerk wordt zonder blikken of blozen geld vrijgemaakt. 

Met die sociale media is er echter iets merkwaardigs aan de hand. Het kost niet of nauwelijks geld om kanalen aan te maken en er vervolgens mee aan de slag te gaan. Het kost vervolgens relatief weinig geld om zoveel mogelijk relaties, afnemers, klanten, fans, geïnteresseerden, stake holders of wie je maar wil, te verzamelen rondom jouw kanalen. 

Het proces rondom het vullen van een kanaal als Twitter, blog, Youtube, Hyves of Facebook is beslist niet anders dan een advertentie plaatsen in de dagbladen. Je bepaald de strategie en ontwikkelt een communicatie concept. Daarna denkt je na over de vorm en creëert uiteindelijk de juiste content. Tot slot bepaal je het aantal plaatsingen en je bent in business. Monitoring van social media is subliem, je kunt vrijwel alles gratis meten.

Als Paul de Leeuw zijn kijkers zou oproepen hem te volgen op Twitter met als beloning dat elke tienduizendste volger een avond bij hem mag komen eten, dan garandeer ik dat hij dat aantal met gemak had verdubbeld. (Zou trouwens een aardig idee zijn voor zijn programma). Ik denk vervolgens niet dat zijn volgers het hem kwalijk nemen als hij af een toe een bericht post waarin hij vertelt dat Head en Shoulders zijn roos voorgoed heeft doen verdwijnen. Daar kan dan een linkje bij naar een leuke actie site. Goed voor de Vara en goed voor Paul. 


Kennelijk zijn we zo ver nog niet. Hoe je het ook went of keert er zijn duidelijk wetmatigheden en die blijven bij grote getallen hetzelfde. Google heeft dit allang begrepen. Nu de moderne marketeer nog. Mocht je er voor kiezen om wel eigen kanalen op te bouwen dan creëer je vervolgens een eigen waardevol publiek. Je zou daar zelfs geld mee kunnen verdienen. 

Bijvoorbeeld; de Vara Gids met een oplage van ca. 350.000 rekent als kosten per duizend van 26.60 euro. (de hele familie leest immers die gids en uw advertentie). Geen idee hoe dik die Vara gids is, maar schat zo tussen de 50 en de 100 pagina’s. Je mag dus maar hopen dat ze jou advertentie lezen. Wat mag een tweet in de time line van Paul de Leeuw dan kosten of een filmpje op zijn Facebook pagina. 

Paul heeft immers zonder echt zijn best te doen nu al een slordige 100.000 volgers op zijn Twitteraccount gehad. De kans dat die tweet gelezen wordt is echt vele malen groter dan die advertentie in de Vara Gids.

Als Paul de Leeuw zijn kijkers zou oproepen hem te volgen op Twitter met als beloning dat elke tienduizendste volger een avond bij hem mag komen eten, dan garandeer ik dat hij dat aantal met gemak had verdubbeld. (Zou trouwens een aardig idee zijn voor zijn programma). 

Ik denk vervolgens niet dat zijn volgers het hem kwalijk nemen als hij af een toe een bericht post waarin hij vertelt dat Head en Shoulders zijn roos voorgoed heeft doen verdwijnen. Daar kan dan een linkje bij naar een leuke actie site. 

Goed voor de Vara en goed voor Paul. Kennelijk zijn we zo ver nog niet. Of het is me ontgaan. Hoe je het ook wendt of keert er zijn duidelijk wetmatigheden en die blijven bij grote getallen hetzelfde. Google heeft dit allang begrepen. Nu de moderne marketeer nog".

donderdag 22 september 2016

Allo heet de nieuwe privacy parasiet van Google.

Google komt met een nieuw chatapp “allo”. Gratis en voor niets kun je met iedereen chatten. Allo is handig want “De slimme assistent van Google, kan los worden aangesproken, maar kan ook worden betrokken bij gesprekken tussen vrienden. Het is bijvoorbeeld mogelijk om bij het plannen van een lunchafspraak aan de assistent te vragen wat goede Italiaanse restaurants in de buurt zijn”. Zo schrijft de wellwillende Nu.nl journalist. Google wil met dit product de aanval op WhatsApp inzetten.

Een gratis assistent die je kan helpen met je agenda. Waar Google in het verleden nog wel zijn best deed om te verhullen dat ze je privacy willen verkopen ligt het er met Allo duimendik bovenop. Toegang tot je agenda betekent mogelijkheden voor adverteerders. Google komt met deze app op het moment dat de internetkerk kraakt en piept over het gemak waarmee het gratis WhatsApp de regels van de privacy veranderde.


Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die Allo een kans geven en wie weet wordt het wat. Ik vermoed zelf dat Allo spoedig op het kerkhof naast Google+ begraven kan worden maar zeker weten doe je dat nooit. 


Het begin is in in ieder geval goed. De internetgigant blijkt hiervoor wel een privacy-functie te hebben opgegeven schrijft de NOS. Nou ja je moet een gegeven paard natuurlijk ook niet niet in de bek kijken.

Een gegeven paard moet je niet in de bek kijken, vrijwel iedereen kent dit concept dat waarschijnlijk al dateert uit de tijd dat de eerste paarden werden verhandeld. Het staat voor het idee dat wanneer je iets gratis krijgt, er niet gezeurd moet worden. We worden sinds jaar en dag overspoeld met gratis internetdiensten waarbij het enige businessmodel het verhandelen van privacy is. Bejubelde bedrijven als Facebook en Google doet in wezen niets anders dan het parasiteren op je privacy. 

Privacy die bij voldoende gebruikers steeds weer wordt verkocht aan de hoogste bieder. In vrijwel alle gevallen zijn dat bedrijven die iets willen verkopen. En wat gebeurt er, de internetkerk klaagt steen en been, over reclame in het algemeen en over advertenties specifiek.

Met hetzelfde gemak is het systeem waarin er een soort evenwicht was tussen de vrije pers en reclame ingewisseld voor het systeem van Google dat alleen leeft van reclame. Allemaal gratis. In plaats van kwalitatieve journalistiek zorgt klikpulp inmiddels voor net zoveel handel.


Onze vrije communicatie wordt zo gefinancierd door de reclame die door diezelfde internetkerk wordt verguisd. Zozeer dat ze massaal adblockers installeren. Contentslaven vullen elke seconde 24/7 de systemen met zoals ze dat zelf noemen waardevolle content, content waar de klant iets aan heeft. En elk waardevol stukje content betekent kassa voor Facebook en Google. 

De zogenaamd gratis waardevolle content zorgt op zijn beurt voor de uitholling van de financiële bodem onder de vrije pers. Dat heeft ertoe geleid dat de pers is gaan zoeken naar nieuwe verdienmodellen. In hun strijd tegen de ondergang wordt geen enkel commercieel middel meer geschuwd. Daarbij is de pers zover gegaan dat als redactionele artikelen verhulde reclameboodschappen passend gemaakt zijn binnen een formule. 


Zodra het om de waarde van persvrijheid gaat staan we allemaal op de banken maar als we er voor moeten betalen betekent diezelfde vrijheid niets meer. We hebben de persvrijheid ingewisseld voor de censuur van de Amerikanen. Daar waren we onlangs nog getuige van toen Facebook een veel bekroonde persfoto van het verbrande meisje in Vietnam zomaar verwijderde. De vrijheid van pers is wordt steeds vaker in handen gegeven van Amerikaanse algoritmen. Dat kan, maar lijkt me niet wenselijk. 

Tweederde van de Nederlandse bevolking heeft weinig of geen vertrouwen in de pers, blijkt uit cijfers van het CBS. Nu kun je best een academische nuancering over de kwaliteit van de een dergelijk onderzoek maken. Je kunt op je vingers natellen dat commerciële inmenging geen positieve invloed heeft op de onafhankelijk. Het gebrek aan vertrouwen in de nieuwsmedia is het voorportaal van het definitieve einde.

Het gratis Allo van het gratis Google is na het gratis WhatsApp, het gratis Facebook, het gratis Messenger, het gratis Twitter, het gratis Snapchat, het gratis Instagram, het gratis Youtube, gratis content en de gratis nieuwsmedia een volgende stap in het afbreken van privacy in ruil voor de gunsten van de adverteerders.